Wie wil dat geheime diensten ‘massaal gegevens onderscheppen?

De nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten is door privacy-activisten omgedoopt tot sleepwet. Dat houdt al een negatief oordeel in. Want wie wil dat geheime diensten ‘massaal gegevens onderscheppen van onschuldige Nederlanders’?

Vanuit die logica en vooral met hulp van programmamaker en tv-activist Arjen Lubach ondertekenden inmiddels 407.582 burgers de aanvraag voor een referendum om de wet te verwerpen.

Sleepwet: wedloop met terroristen

Inlichtingenchefs als Rob Bertholee van de AIVD zijn daar niet blij mee. Zijn dienst is verwikkeld in een soort wedloop met terroristen en buitenlandse computerhackers. De dienst moet gebruik kunnen maken van de nieuwste technieken. De oude Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten is van vóór de glasvezeltechnologie. Dit beperkt het snuffelen in ‘kabelgebonden communicatie’. Aangezien veel internetverbindingen tegenwoordig via glasvezelkabels gaan, wil de geheime dienst daar bij kunnen.

Tot nu toe mag de dienst telkens op één apparaat van een verdacht persoon een tap plaatsen. Ook dit is achterhaald. Zo iemand gebruikt voortdurend verscheidene mobieltjes, laptops en iPads.

Meest omstreden in de nieuwe wet is de ‘bulkinterceptie’. De inlichtingendiensten mogen alle communicatie op de glasvezelkabel vanuit een straat of zelfs een buurt scannen op bepaalde zoekwoorden. Of de communicatie tussen ­Nederland en een bepaalde provincie in Irak analyseren. Daarbij gaat het dan vooral om ‘metadata’. Niet om gesprekken en berichten zelf, maar om wie met wie contact houdt. Zulke gegevens mogen drie jaar worden bewaard.

Tegenstanders van dit ‘sleepnet’ zeggen dat Nederland hierdoor afkoerst op ‘een online surveillancestaat’. Maar dat is een karikatuur. Bertholee roept al sinds mei vorig jaar dat zijn dienst absoluut geen tijd en interesse heeft in het besnuffelen van miljoenen burgers.